e-Health

zie ook over e-Health: Voor u uitgelicht Praktijkvoorbeelden Meer verdieping

Het internet is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Je zoekt er informatie, online winkelen en bankieren is normaal, en tv kijken op de Ipad wint terrein. Social media krijgen een steeds duidelijkere plek in ons dagelijks leven. Bij sollicitaties verwijs je voor je cv naar Linkedin. Al dit soort toepassingen dringen geleidelijk ook door in de gezondheidszorg. Hoe zou Informatietechnologie kunnen helpen om  goed om te kunnen gaan met gezondheid en ziekte? Hoe kan ICT worden ingezet om de regie te blijven voeren over je eigen leven? En welke gevolgen hebben die toepassingen voor de relatie tussen hulpverlener en patiënt en hun informatiepositie? 

E-Health is een belangrijke instrument om het zelfmanagement van patiënten te ondersteunen

Er gaat veel aandacht uit naar wat de patiënt zelf kan doen als het gaat om aanpassing van leefstijl en therapietrouw.
e-Health kan daarbij een hulpmiddel zijn. Zelfmanagement door e-Health moet wel gefaciliteerd worden. De patiënt moet de middelen krijgen om de regie in handen te nemen. Belangrijke instrumenten zijn het keteninformatiesysteem met zelfmonitoring functies, een patiëntenportaal om verschillende diensten samen te brengen en een persoonlijk gezondheidsdossier om gezondheidsinformatie in op te slaan en te beheren. Misschien nog wel belangrijker is de benodigde cultuuromslag. De zorgverlener als coach, de patiënt als medebehandelaar.
 

Wat is e-Health of Zorg 2.0?

Het begrip e-Health staat voor allerlei toepassingen waarbij internettechnologie gebruikt wordt om informatie, producten en/of diensten in de zorg aan te bieden. e-Health wordt steeds belangrijker in de zorg. In alle deelsectoren die zich richten op gezondheid, zorg en welzijn worden ICT en Internet actief ingezet. In augustus 2012 is er een whitepaper gepubliceert door het Nictiz. Deze whitepaper brengt in eHealth een ordening aan langs drie dimensies: de plaats in het zorgproces, de gebruikers en de toegepaste techniek. Hierdoor ontstaat een gestructureerd overzicht. e-Health of het Nederlandse begrip gezondheid 2.0 is een containerbegrip. De begrippen Zorg 2.0, gezondheid 2.0, e-Health, telemedicine, zorg online, internettherapie, domotica en zorg op afstand zijn aan elkaar verwante benamingen. In alle sectoren  gaat om verschillende soorten gezondheidsdiensten op afstand waarbij gebruik gemaakt wordt van ICT zonder de fysieke aanwezigheid van een hulpverlener. Maar ook de meer ingeburgerde zaken zoals een email met je zorgverleners valt onder e-Health.
 

Een overzicht van e-Health benamingen

E-mental health
In de sector geestelijke gezondheidszorg (GGZ) spreekt men van e-mental health of internettherapie. Zie ook het filmpje over e-mental health op Trimbos.

Zorg op Afstand
De term Zorg op Afstand is een fenomeen in de gehandicaptenzorg en ouderenzorg.  Een voorbeeld is videocommunicatie tussen een klant van de thuiszorg en de verzorgende bij de zorgcentrale. De zorg in Nederland verandert.
Zorg op afstand is per 1 januari 2012 opgenomen in de reguliere financiering van zorg, waar de zorg onder de AWBZ valt. Maar ook binnen de Wmo kan zorg op afstand nuttig zijn als het wordt gekoppeld aan welzijn, bijvoorbeeld voor het aanvragen van welzijnsdiensten of onderlinge communicatie.
Lees hier meer over Zorg op Afstand


 

Telemedicine
Het begrip telemedicine of tele-health is een begrip in de medische sector. Het gaat dan om het op afstand bewaken en begeleiden van patiënten met specifieke aandoeningen. Een voorbeeld is telemonitoring bij hartfalen en COPD.

In de medische sector zijn ook in opkomst de portalen. Het zijn websites van ziekenhuizen , gezondheidscentra, poliklinieken waar patiënten die in behandeling zijn bij deze organisaties in kunne loggen.  De portalen bieden verschillende mogelijkheden, zoals online consult, medische gegevens inzien, online afspraken maken.

Mhealth
Relatief jong is de mhealth, dat zijn zorgdiensten,  gezondheidsinformatie, leefstijlapps, op een smartphone of ipad.  Als deze toepassingen bieden  veel voordelen waar het gaat om de empowerment van zorgconsumenten, de kwaliteit van leven van mensen en de kwaliteit van zorg.

Domotica
Domotica wordt vaak in een adem genoemd met zorg op afstand. Het gaat bij domotica om technische systemen, veelal geïntegreerd met elkaar die op afstand zijn te bedienen. Domotica wordt ingezet in de eigen woning of in de intramurale zorg en richt zich opveiligheid (bv. personenalarmering), communicatie (bv. beeldtelefonie) en het verhogen van comfort en gemak (bv. automatisch openen en sluiten van gordijnen. Domotica heeft als doel, oudere mensen of mensen met een beperking zelfstandig(er) te kunnen laten wonen in hun eigen woning, verpleeg- of verzorgingshuis, kleinschalige woonvoorziening of instelling voor gehandicaptenzorg. En daarbij een betere kwaliteit van leven te ervaren; daarnaast kan domotica het zorgpersoneel ondersteunen. 
Lees hier meer over Domotica
(Bron: Thesaurus Zorg en Welzijn)
 

e-Health diensten

e-Health diensten kunnen worden gerangschikt  op basis van de verbindingen die gelegd worden tussen verschillende actoren:
 

Zelf je gegevens invoeren en beheren: Electronisch Persoonlijk gezondheidsdossier (patiënt  stand alone, of P2D of D2P) 

Een persoonlijk gezondheidsdossier ofwel personal Health Record (PHR) is een digitaal medisch dossier waar de patiënt zelf de eigenaar van is. Het wordt ook wel persoonlijk gezondheidsdossier genoemd. Bij een PHR ligt het eigenaarschap echt bij de patiënt  zelf. Dat is niet het geval als een patiënt  inlogt op een portaal van een zorgverlener en daar toegang kan krijgen tot zijn medische gegevens/ afspraken etc. Een PHR is een persoonlijke digitale omgeving waarin een patiënt  zijn eigen gegevens bij houdt en zijn eigen dossier aanmaakt.

EPD Wet Landelijke infrastructuur voor uitwisseling van gegevens (Doctor2Doctor)

De landelijke infrastructuur maakt een veilige en betrouwbare uitwisseling van medische gegevens tussen zorgverleners mogelijk. De EPD-wet is begin 2011 in de Eerste Kamer gestrand. De (koepels van) zorgaanbieders hebben een doorstart van de landelijke infrastructuur voor zorggegevensuitwisseling mogelijk gemaakt. De zorgaanbieders hebben een private organisatie opgericht voor het beheer van de landelijke infrastructuur, de vereniging van zorgaanbieders voor zorgcommunicatie (VZVZ)  De NPCF heeft het onderwerp ‘toegang voor de patiënt tot de landelijke infrastructuur’  op zich genomen.  Voor de patiënt is het van belang dat de toegang tot de landelijke infrastructuur voldoet aan een aantal uitgangspunten op het gebied van veiligheid, kwaliteit en patiëntgerichtheid.

Meer eigen regie en actief meedoen: Zelfmanagement 2.0

Zelfmanagement 2.0 gaat over de verbinding tussen zelfmanagement en e-Health. Dankzij internet kunnen mensen met een chronisch ziekte tegenwoordig gebruik maken van allerlei handige websites. Geholpen door deze online diensten kunnen ze zelf de nodige zorg beheren, plannen, coördineren en afstemmen op hun persoonlijke situatie. Niet alleen internet, maar ook de mobiele telefoon kan goede diensten bewijzen.  Een sms-bericht op de juiste tijd verhoogt de therapietrouw en het uitvoeren van leefregels. Zorgprofessionals kunnen hun cliënten helpen door te signaleren waar en hoe zij nog verder kunnen komen in hun zelfzorg. Zelfmanagement is kortweg het kunnen nemen van de eigen regie.
e-Health is gebruik van ICT in de zorg. e-Health is een belangrijke instrument om het zelfmanagement van patiënten ondersteunen. (Zelfmanagement 2.0). Door de ontwikkelingen rond e-Health nemen de mogelijkheden toe voor patiënten om meer eigen regie te houden. Patiënten kunnen hun eigen dossiers bijhouden zodat ze goed zicht houden op hun afspraken, hun medicijngebruik, de afspraken met de verschillende zorgverleners, het verloop van de aandoening en hun leefstijl. De patiënt kan zijn eigen tijd indelen en kan zich goed voorbereiden op een bezoek.

Belangrijke instrumenten zijn het keteninformatiesysteem met zelfmonitoring functies, een patiëntenportaal om verschillende diensten samen te brengen en een persoonlijk gezondheidsdossier om gezondheidsinformatie in op te slaan en te beheren. Door gebruik te maken van moderne middelen of middelen die al bestaan op een andere manier gebruiken, kan de patiënt meer actief zijn bij: het voorkomen van het ziek worden (preventie), onderzoek, behandeling
en nazorg en chronische zorg.

Terug naar Thema's
zie ook over e-Health:
Voor u uitgelicht
Praktijkvoorbeelden
Meer verdieping