Het onderzoek van Peep Stalmeier richt zich op patiënten met kanker en hoe ze bij de medische besluitvorming te betrekken. Zijn interesses zijn patiënt participatie en empowerment, keuzehulpen en hun implementatie, medische besliskunde, patiënt-arts communicatie, het meten van voorkeuren, hoe mensen besluiten nemen en informatie verwerken. Voorbeelden van keuzehulpen zijn te vinden op www.dekeuzehulpverzameling.nl. Zelfmanagement en geïnformeerd beslissen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Thema’s die het werk van Wilma Otten kenmerken zijn psychologische besliskunde, beslissingsondersteuning en risicocommunicatie. Zij heeft meegewerkt aan het ontwikkelen van de keuzehulpen op www.kiesbeter.nl. Sinds 2007 werkt zij bij TNO en heeft als aandachtspunten gedragsverandering, zelfmanagement en eHealth. Haar motivatie is om mensen te ondersteunen in het omgaan met ziekte en gezondheid. Binnen TNO ontwikkelen, evalueren en implementeren we systemen waar mensen behoefte aan hebben bij beslissingsondersteuning en zelfmanagement. Op dit moment richten wij ons op eCoaches en smartcoaches.

Trudy van der Weijden doet onderzoek naar ontwikkelen van richtlijnen voor de klinische praktijk, en implementatie van deze richtlijnen, waarbij zij met name onderzoekt hoe patiënten betrokken kunnen worden in de besluitvorming in de spreekkamer, waar de richtlijnen worden toegepast op en vertaald naar de individuele patiënt. Zij was voorzitter van het internationale congres over Shared Decision Making in Maastricht 2011 (www.ISDM2011.org).

Het onderzoek van Danielle Timmermans richt zich op de psychologische kanten van besluitvorming en risicocommunicatie in de gezondheidszorg. Zij doet onder meer onderzoek naar besluitvorming en risicoperceptie van patiënten en zorgconsumenten (onder meer keuzen bij prenatale screening, erfelijke borstkanker en andere erfelijke aandoeningen, perceptie van omgevingsrisico’s en gebruik van kwaliteitsinformatie), wat de beste manier is om deze kansen en risico’s te communiceren en ondersteuning van patiënten bij het nemen van beslissingen ten aanzien van hun gezondheid. Middels lidmaatschap van diverse commissies (onder meer van de Gezondheidsraad) streeft ze ernaar relevante kennis te vertalen naar praktijk en beleid.

Het onderzoek van Hanneke de Haes richtte zich in het verleden vooral op de thema’s kwaliteit van leven en formele besliskunde. Inmiddels is zij sinds een aantal jaren actief op het gebied van onderzoek naar arts patiënt communicatie. Informeren en besluitvorming zijn daarbinnen belangrijke onderwerpen. Zij geeft onderwijs aan geneeskunde studenten met betrekking tot communicatieve vaardigheden. Ook hierbij spelen het adequaat informeren en gedeelde besluitvorming een centrale rol.

Ilse Raats is sinds 2006 betrokken bij het opzetten en uitvoeren van GMC-trainingen en de verspreiding van het concept GMC in Nederland. Daarnaast houdt zij zich bezig met shared decision making (gezamenlijke besluitvorming) en de ontwikkeling van keuzehulpen.

Laura van der Velde werkt sinds 2007 als MS Verpleegkundige waarbij zij mensen met MS coacht naar een zo hoog mogelijk nivo van zelfredzaamheid. Hierbij werkt zij nauw samen met het Nationaal MS Fonds met als credo: regie in eigen had. In het Jeroen Bosch ziekenhuis ondersteunt zij de groepsconsulten van de neuroloog sinds 2009.

Marcel Voorn is researchmanager bij Motivaction en heeft gewerkt aan de ontwikkeling van de “Quickscan zelfmanagement” en “Wat werkt bij wie?” Een doelgroepbenadering bij innovaties in zorg en preventie.

Hanke Timmermans is senior consultant bij het CBO voor het Landelijk Actieprogramma Zelfmanagement NPCF-CBO (LAZ). Zij heeft meegewerkt aan het tot stand komen van het Generiek model Zelfmanagement en houdt zich daarnaast vooral bezig met de vraag wat zelfmanagement van patiënten betekent voor professionals. Zo heeft zij met Jeanny Engels van Vilans binnen het LAZ enkele assessment-tools en een eerste versie van een reeks nascholingsmodules voor zelfmanagementondersteuning ontwikkeld. Eerder heeft zij binnen het CBO gewerkt in de kwaliteitsprogramma’s voor paramedische beroepen.

Dr. Laurence Alpay is senioronderzoeker bij TNO Expertisecentrum 'Lifestyle' te Leiden op het terrein van Ouderen en Chronisch Zieken. Gericht op onderzoek naar patiëntempowerment en voorwaarden, profilering en educatiemogelijkheden voor Zelfmanagement en e-Health supportsystemen met Feedbackmechanismen voor begeleiding tijdens revalidatieproces thuis.

Ing. Ton Rövekamp is senioronderzoeker bij TNO Expertisecentrum 'Lifestyle' te Leiden op het terrein van Ouderen en Chronisch Zieken. Gericht op onderzoek naar patiëntempowerment en voorwaarden, profilering en educatiemogelijkheden voor Zelfmanagement en e-Health supportsystemen met Feedbackmechanismen voor begeleiding tijdens revalidatieproces thuis.

Judy Ammerlaan is verpleegkundig onderzoeker en transitiecoördinator UMC Utrecht. Haar CV op het gebied van zelfmanagement:

• Ontwikkeling, implementatie en onderzoek op het gebied van e-Health-toepassingen (digitaal portaal, website), (online) zelfmanagement training voor jongeren met een reumatische ziekte;
• Ontwikkeling en implementatie van de gezamenlijk medische afspraken voor de afdeling Reumatologie en Klinische Immunologie;
• Transitie en begeleiding van jongeren en hun ouders van kind zorg naar volwassenen zorg (Transitie Zorg).

André de Vos is projectleider van Reuma Uitgedaagd!

Annemarie Dorjée is actief als ervaringsdeskundige. Zij is jongerentrainer bij de Reumapatiëntenbond te Amersfoort en researchanalist, afdeling Reumatologie LUMC te Leiden. Sinds 2010 geeft zij Reuma Uitgedaagd!-trainingen voor jongeren. Om meer jongeren te werven heeft zij presentaties gegeven in UMC’s en heeft zij Reuma Uitgedaagd! voor jongeren vertegenwoordigd op de EULAR in Londen (Europees Reuma Congres). Daarnaast participeert zij in het medisch onderwijs in het LUMC.

Lotte Wendrich is reumapatiënt sinds 2009. In 2004 heeft zij voor een andere patiëntenorganisatie een lotgenotencontactweekend georganiseerd en begeleid.

Daphne Jansen werkt als onderzoeker bij NIVEL, binnen het onderzoeksprogramma ‘Zorgvraag van chronisch zieken en gehandicapten’. Zij heeft verschillende onderzoeken uitgevoerd op het gebied van zelfmanagement en participatie bij mensen met een chronische ziekte en/of beperking.
Zij heeft onder meer promotie onderzoek verricht naar de bevordering van arbeidsparticipatie en autonomie van mensen met een nierziekte. Via dit onderzoek werd nagegaan in hoeverre psychologische factoren een rol spelen bij het verrichten van betaald werk en – meer in het algemeen -  het ervaren van autonomie en zelfwaardering door mensen met een nierziekte. Tevens werd in het kader van dit onderzoek een psychologische interventie ontwikkeld en uitgetest, gericht op het ondersteunen van mensen met een nierziekte (en hun partners) bij het inpassen van de nierziekte en de behandeling in het dagelijks leven. Het onderzoek heeft aanknopingspunten opgeleverd voor zelfmanagement ondersteuning voor mensen met een nierziekte.

Drs. Lieke van Houtum
NIVEL

Lieke van Houtum werkt als junior onderzoeker binnen het onderzoeksprogramma ‘Zorgvraag van chronisch zieken en gehandicapten’ bij NIVEL. Zij heeft recent onderzoek gedaan naar het zorggebruik van mensen met astma of COPD, hun ervaringen met zelfmanagement en zelfmanagementondersteuning. Momenteel is zij bezig met haar promotieonderzoek waarin de behoeften van mensen met een chronische ziekte aan zelfmanagementondersteuning centraal staan. Het onderzoek beoogt inzicht te bieden in de specifieke behoeften van mensen met een chronische ziekte gedurende de verschillende fasen van hun ziekte en leven.

Lynn Rulkens is Programmamanager Zorginnovatie bij CZ. In deze functie hebben integrale zorg en zelfmanagement haar bijzondere aandacht. Daarnaast houdt zij zicht binnen CZ bezig met de introductie van zelfmanagement (via e-health) binnen de zorgprocessen. Vooralsnog met de focus op eerstelijns ketenzorg voor chronisch zieken. Van 2000-2006 was zij werkzaam bij de faculteit Gezondheidswetenschappen aan de Universiteit Maastricht. En van 2006-2011 was zij Consultant, Integraal Kankercentrum Zuid met als aandachtsgebied organisatie oncologische zorg.

Wiro Gruisen is Manager Regioregie bij CZ. Na het Gymnasium behaalde hij zijn doctoraal Nederlands Recht aan de Radboud Universiteit. Hierna rondde hij zijn Master of Health Administration af aan het TiasNimbas businessschool.
Bij CZ in de periode van 2006 tot 2012 verantwoordelijk voor de afdeling Zorginnovatie. Hij is in deze functie werkzaam geweest op het grensgebied tussen organisatiestrategie, zorgmarketing en zorginkoop. De afdeling Zorginnovatie houdt zich o.a. bezig met conceptontwikkeling op het gebied van integrale zorg voor chronisch zieken, zelfmanagement, preventie, selectieve zorginkoop en begeleiding van verzekerden bij het vinden van de beste zorg. In het kader van zelfmanagement zijn diverse initiatieven ontwikkeld waaronder: de digitale diabetespas, een digitaal gezondheidsplatform, een decision aid voor prenatale screening en een aanpak voor therapietrouw bij diabeteszorg. CZ is verder actief betrokken geweest bij de oprichting van het Platform Shared Decision Making in 2011. Sinds 2012 is Wiro Gruisen werkzaam als manager Regioregie. CZ zet de komende jaren strategisch in op de regionale ordening van de zorg als beste manier om de kwaliteit, de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de zorg voor de toekomst veilig te stellen. 

Wiro Gruisen “Zelfmanagement gaat niet vanzelf.”
Zelfmanagement is ‘hot’. Door de dubbele vergrijzing zal de vraag naar zorg de komende jaren sterk stijgen en er wordt een groeiend tekort aan zorgpersoneel voorspeld. Invoering van zelfmanagement lijkt de panacee voor dit capaciteitsprobleem te zijn. Bovendien wordt de patiëntgerichtheid en daarmee de kwaliteit van de zorg verbeterd, omdat zelfmanagement de patiënt in staat stelt meer de eigen regie te nemen. Dit inzicht is niet van vandaag of gisteren. Zoals steeds in de zorg is de grootste uitdaging om kennis van wat goede zorg is in de praktijk te brengen. Door samenwerking tussen zorgverlener, zorgvrager en zorgverzekeraar heeft implementatie van zelfmanagement de meeste kans van slagen.

Jolande van Teeffelen is diëtist en directeur van diëtistenpraktijk HRC Rotterdam. Daarnaast geeft zij leiding aan een aantal diëtisten. Binnen haar praktijk is gekozen om dieetinzicht in te zetten om bij mensen het eetpatroon te monitoren. Veel mensen voeren zelf gegevens in en krijgen hierdoor meer inzicht in hun patroon en de wijze waarop ze deze patronen kunnen doorbreken. Jolande van Teeffelen volgde de trainingen Post HBO, Motivational Interviewing (MI) en de vervolgtraining MI.

Diëtistenpraktijk HRC is vanaf september 2011 gestart met het begeleiden van patiënten- cliënten met behulp van het webbased programma dieetinzicht.
www.dieetinzicht.nl levert de deelnemers daadwerkelijk inzicht in eigen handelen rond voeding en beweging. Zo zijn er voedingsdoelen vast te stellen en kan er dagelijks een beweeg en eetdagboek worden bijgehouden. Doordat de diëtist en de patiënt-cliënt aan elkaar gekoppeld zijn in het programma kan de diëtist meekijken in het dossier en kan de diëtist ook aanwijzingen via de mail versturen naar de patiënt/cliënt. Deze aanwijzingen kunnen vooral liggen op het vlak van eigen inzicht en ondersteuning. Eventueel kunnen voedingsdoelen en beweegafspraken via het internet bijgesteld worden. Het programma dieetinzicht geeft het inzicht aan de deelnemers over het eigen functioneren en leert de deelnemers aanpassingen in eigen handelen door te voeren.

Gerwalt Spijkerman is fysiotherapeut bij Raede op het cluster pijn en gedrag afdeling cardiorevalidatie. Daarnaast is hij projectmanager COACH-pilot.Hij heeft met succes een coachmethode toegepast bij 8 cardio patiënten en 8 reuma patiënten. Hij volgde in 2002 de interne scholing Motiverende Gespreksvoering (MG) in Revalidatie Centrum Amsterdam door GZ-psycholoog Vian Oostendorp. In 2009/2010 workshop MG gegeven op het symposium ‘gedrag in beweging’ en ‘congres Hartrevalidatie anno 2010’. Gerwalt Spijkerman past MG dagelijks toe bij patiënten met hartrevalidatie.

In Reade (centrum voor revalidatie en reumatologie) is tussen december 2011 en april 2012 een pilot uitgevoerd in het stimuleren van (ex)revalidanten tot meer bewegen middels de Coach-methode. Dit is een methode die ontwikkeld is door Centrum voor Beweging en Onderzoek (CBO) in Groningen. Het gaat in deze pilot om hart- en reumapatiënten die bij aanvang bewegen onder de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. In een periode van 4 maanden wordt de cliënt aan het begin en einde getest door middel van een fitheidstest en vinden er 4 coachingsgesprekken plaats van een half uur, waarin Motiverende Gespreksvoering een belangrijke rol inneemt.
Tijdens de workshop zal een coach van READE de ervaringen met de pilot uiteenzetten.

Marjolein de Booys is afgestudeerd in de Andragologische Wetenschappen te Utrecht. Na diverse functies in het opbouwwerk is zij in 1992 gaan werken bij een koepelorganisatie van 7 hart- en vaatpatiëntenorganisaties, de huidige Hart&Vaatgroep. Zij heeft zich onder meer beziggehouden met voorlichting en belangenbehartiging voor vaatpatiënten (Vaatkeurmerk), met geneesmiddelenbeleid en vasculair risicomanagement. Ze is mede initiatiefnemer van de zorgstandaard Vitale Vaten en heeft met name aandacht besteed aan de belangrijke rol van preventie en zelfmanagement. In 2008 werd ze teammanager kwaliteit bij de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF). In deze functie was ze nauw betrokken bij de ontwikkeling van de programmatische aanpak chronische ziekten met thema’s als integrale zorg, zorgstandaarden, individueel zorgplan en natuurlijk zelfmanagement. Ze is een enthousiast pleitbezorger voor het ontwikkelen van een infrastructuur om zelfmanagement te faciliteren. Patiënten worden zo in staat gesteld om (mede)  verantwoordelijkheid te nemen voor de behandeling van hun aandoening en de kwaliteit van leven te verhogen. Op dit moment is Marjolein lid van het Coördinatieplatform Zorgstandaarden en voorzitter van de platformwerkgroep Raamwerk Individueel Zorgplan. 

Kees Vermaat is verpleegkundige en gezondheidswetenschapper en werkt als zelfstandig adviseur en projectleider in de eerstelijns gezondheidszorg. Hij is momenteel actief als projectleider kwetsbare ouderen in de regio Nijmegen (ZoWel NN, UMC St. Radboud) en projectleider zelfmanagement UCCZ voor chronische patiënten met comorbiditeit.

Sanne Niemer is projectleider Zorgstandaard en Voedingsmodule, Partnerschap Overgewicht Nederland, VU. Zij is betrokken geweest bij de Zorgstandaard Obesitas, welke eind 2010 gepubliceerd is. Sinds begin 2011 is zij tevens verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de Zorgmodule Voeding. Deze moet eind 2012 geautoriseerd zijn. De link met zelfmanagement is in zowel de Zorgstandaard Obesitas als de Zorgmodule Voeding erg groot. Voor zowel obesitaszorg als voedingszorg geldt dat de behandeling altijd gericht is op optimale bevordering van en ondersteuning bij zelfmanagement.

Helene Voogdt is consultant bij het CBO. Zij is betrokken bij Verkenning wenselijkheid/haalbaarheid zorgmodule Zelfmanagement (LAZ/CPZ).

Susan Jedeloo is senior onderzoeker en docent bij het Kenniscentrum Zorginnovatie Hogeschool Rotterdam en inhoudelijk betrokken bij de onderzoekslijn “Zelfmanagement & Participatie”. Sinds 2004 is zij betrokken bij het onderzoeks- en implementatieprogramma Op Eigen Benen, gericht op transitiezorg en zelfmanagement(ondersteuning) van jongeren met chronische aandoeningen. Sinds 2011 is zij projectleider van het Self-Management & Participation Innovation Lab (SPIL) -Erasmus MC-Sophia Kinderziekenhuis. Susan is editor van de Boom/Lemma ZorgBasics reeks en stelde hiervoor het deeltje ‘Zelfmanagement’ samen.

Hanke Timmermans is senior consultant bij het CBO voor het Landelijk Actieprogramma Zelfmanagement NPCF-CBO (LAZ). Zij heeft meegewerkt aan het tot stand komen van het Generiek model Zelfmanagement en houdt zich daarnaast vooral bezig met de vraag wat zelfmanagement van patiënten betekent voor professionals. Zo heeft zij met Jeanny Engels van Vilans binnen het LAZ enkele assessment-tools en een eerste versie van een reeks nascholingsmodules voor zelfmanagementondersteuning ontwikkeld. Eerder heeft zij binnen het CBO gewerkt in de kwaliteitsprogramma’s voor paramedische beroepen.

Marcel Heldoorn is senior beleidsmedewerker e-Health bij de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF), een samenwerkingsverband van koepels van patiënten. Marcel Heldoorn richt zich op innovatie en inzet van ICT in de zorg. Belangrijke aandachtsgebieden daarbij zijn randvoorwaarden als toegang van de patiënt tot zijn eigen medisch dossier, informatiebeveiliging en privacy. Ook houdt hij zich bezig met de rol die e-Health kan spelen bij het ondersteunen van zelfmanagement van patiënten. Dit speelt vooral op het raakvlak van gezondheid(szorg) en internet. Daar is een beweging ontstaan waarin principes als delen van kennis, uitwisseling van ervaringen en informatie binnen sociale netwerken, user-generated content, wisdom of crowds een belangrijke rol spelen. Het draait daarbij vooral om “patient empowered” gezondheidszorg, waarin patiënten alle informatie tot hun beschikking hebben om rationele beslissingen over hun gezondheidszorg te nemen (transparante informatie), gebaseerd op meerwaarde (resultaat boven kosten).

Oscar Vogels is neuroloog in het St. Antonius Ziekenhuis Utrecht Nieuwegein en directeur PFOsystems in Ede. Als medisch specialist is hij geïnteresseerd geraakt in nieuwe zorgprocessen ter verbetering van efficiëntie zorg, verbetering van informatie-overdracht naar patiënt (van wat wordt gecommuniceerd in mondeling of telefonisch gesprek met patiënt blijkt maar 20-40% onthouden te worden, waarvan de helft aantoonbaar fout!), en verbetering van "patiënt empowerment en adherence". Hij is werkzaam als parttime neuroloog (80%) in het St. Antonius Ziekenhuis Utrecht Nieuwegein; directeur van PFOsystems, een bedrijf dat Patient and Professional Friendly webapplicaties ontwikkelt voor verbetering van de positie van de patiënt en de behandelaar in de zorg. Mede-ontwikkelaar van onder meer de volgende e-Health websites: 

• www.naardepoli.nl (reminder service voor alle poli patiënten met halvering van no-shows, in combinatie met gestructureerd aanleveren van medische gegevens door alle patiënten zelf ter voorbereiding op 1e poli-bezoek);
• www.slaapstoornissen.nl met meer dan 40.000 dossiers (ziekte-specifiek communicatie-platform voor patiënt en behandelaar voor multidisciplinaire inventarisatie en behandeling van slaap- en waakstoornissen);
• www.webspreekuur.nl met meer dan 4.000 dossiers (generiek communicatie-platform voor in principe alle aandoeningen ter vervanging van het poliklinische controle consult).